ตอนที่ 1 : อะไรคือความดี?

หากมีใครตั้งคำถามข้างต้นขึ้นมากลางวงสนทนาดูจะเป็นเรื่องผิดแผกแปลกประหลาดในสายตาของคนทั่วไป เพราะความดี เป็นสิ่งที่ประชาชนไทยทุกคนล้วนได้รับการอบรม บ่มเพาะ สอนสั่งกันมาตั้งแต่ครั้งวัยเยาว์ ใครที่ริจะตั้งคำถามต่อความดี ย่อมเสี่ยงต่อการถูกมองเป็นผู้มีปัญหาและอาจสร้างปัญหาต่อสังคม อย่างไรก็ตามหากเราได้ลองตั้งคำถามต่อความดี ลึกลงไปอีกนิดหนึ่งว่า ๑.)ใช่หรือไม่ที่ความดีดำรงอยู่อย่างอิสระ เพราะความดีเป็นสิ่งที่ดีโดยตัวมันเองไม่ขึ้นต่อสิ่งใดหรือสถานที่ใด? ๒.)ใช่หรือไม่ว่าความดีเป็นสิ่งที่ไม่มีการเปลี่ยนแปลง เพราะความดีเป็นสิ่งดีโดยตัวมันเองไม่ขึ้นต่อกาลเวลา? ๓.)ความดีของศาสนาหนึ่งเหมือนหรือแตกต่างอย่างไรกับความดีของอีกศาสนาหนึ่ง? ๔.)สรุปแล้วความดีมันเป็นสิ่งสากลหรือไม่ หรือพูดให้ถึงที่สุด คุณธรรมความดีมันมีหรือไม่?

เราอาจเริ่มจากการตั้งคำถามต่อพฤติกรรมที่เราได้พบเห็นทั่วไปในชีวิตประจำวันเช่นการพูดความจริง และการโกหก ในทางศาสนาทุกคนล้วนทราบว่าการโกหกนั้นคือการละเมิดหลักการทางศีลธรรม

...แน่ละ หากยึกเกณฑ์ทางศาสนาเป็นหลักย่อมต้องตามมาด้วยข้อยกเว้นที่ไม่ได้มีการบัญญัติไว้

แต่แน่ใจแล้วหรือว่าการโกหกนั้นจะเป็นความชั่วเสมอไป เป็นไปได้หรือไม่ที่การโกหกก็เป็นความดีได้เช่นเดียวกัน? ตัวอย่างเช่น สมมติว่าเมื่อสัปดาห์ก่อนมีเพื่อนบ้านคนหนึ่งเอาปืนมาฝากให้ท่านช่วยดูแลเก็บไว้(จะด้วยเหตุใดก็ตามแต่) แล้วอยู่มาวันหนึ่งท่านเห็นผู้หญิงคนหนึ่งดูเหมือนวิ่งหนีอะไรบางอย่างผ่านมาทางบ้านท่านแล้วเข้าไปซุกตัวหลบอยู่หลังบ้านท่าน ทันใดนั้นเพื่อนบ้านที่ฝากปืนกับท่านไว้ก็วิ่งมาขอปืนคืนด้วยอารมณ์โมโหเดือดดาล ท่านจึงคืนปืนให้กับเจ้าของ จากนั้นเพื่อนบ้านท่านก็ถามท่านว่า เห็นผู้หญิงวิ่งหนีมาทางนี้ไหม ท่านก็บอกออกไปตามความสัจจริงว่า หลบอยู่หลังบ้านท่าน สุดท้ายแล้วเสียงปืนก็ดังเปรี้ยง! และผู้หญิงคนนั้นเสียชีวิต

จากตัวอย่างข้างต้นทำให้เกิดคำถามขึ้นว่า เอาเข้าจริงแล้วเราควรจะพูดเฉพาะในสิ่งที่คู่สนทนาของเราควรจะรู้ในขณะนั้นๆมากกว่าไหม? เพราะไม่ว่าจะเป็น คนโมโห หรือ เด็กเล็ก ก็ไม่ควรจะรับรู้ความจริงทุกอย่าง หากแต่จะได้รู้เฉพาะในสิ่งที่“ควร”รู้เท่านั้น เพราะฉะนั้นการโกหกในแง่หนึ่ง จึงเป็นการให้ในสิ่งที่เขาควรจะได้รับต่อให้เป็นเรื่องโกหกก็ตาม

คำถามที่ตามมาคือ เช่นนี้แล้วการพูดโกหกจะยังถือเป็นความชั่ว(ละเมิดศีล)อยู่หรือไม่? และการพูดความจริงจะยังคงถือเป็นความดีเสมอไปหรือไม่? หากพิจารณาตาม“ตรรกะ”(อย่างเคร่งครัด) อาจกล่าวได้ว่า การพูดโกหกก็ไม่แน่ว่าจะเป็นความชั่วเท่านั้นและ การพูดความจริงไม่แน่ว่าจะใช่ความดีถ่ายเดียวเสมอไป สถานะของความดี ความชั่ว ในเรื่องการโกหกจึงเป็นสิ่งที่คลุมเคลืออยากจะชี้เฉพาะลงไปได้ ไม่ต่างจากเรื่องอื่นๆอีกมากมายที่สวมเสื้อคลุมความดีแฝงเร้นอยู่ในชีวิตประจำวันของเรา ที่รอให้เราเข้าไปตรวจสอบตั้งคำถาม ส่วนใครจะสรุปว่าการโหกเป็นความดีหรือไม่ดีอย่างไร คงต้องแล้วแต่วิจารณญานของท่านเอง

สำหรับในตอนต่อไป เราจะมาตั้งคำถามต่อยอดจากเรื่องนี้กันว่า แท้ที่จริงแล้วคนเราควรได้รับรู้ในทุกสิ่งที่เป็นสิทธิ์ของเขาหรือไม่ หรือควรมีใครกำหนดให้เขารู้เฉพาะในสิ่งที่เขาควรจะรู้เท่านั้น??